Quy định về giải thể chi bộ được thực hiện khi tổ chức đảng đã hoàn thành nhiệm vụ hoặc không còn phù hợp về mặt tổ chức, theo Điều lệ Đảng và quy định hiện hành. Việc giải thể thuộc thẩm quyền của cấp ủy đã quyết định thành lập tổ chức đảng và phải báo cáo cấp ủy cấp trên trực tiếp. Đồng thời, cần thực hiện việc sắp xếp tổ chức, chuyển sinh hoạt đảng và quản lý hồ sơ đảng viên đúng quy định. Mời bạn đọc tham khảo bài viết của Giấy Phép Thành Lập Công Ty để hiểu rõ hơn về nội dung này.
1. Trường hợp giải thể đảng bộ, chi bộ
Theo Quy định số 20-QĐ/TW ngày 08/04/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng, chỉ giải thể một đảng bộ, chi bộ trong hai trường hợp cơ bản:
- Đảng bộ, chi bộ đã làm xong nhiệm vụ;
- Đảng bộ, chi bộ không còn phù hợp về mặt tổ chức.
Quy định này đặt trọng tâm vào tình trạng thực tế của tổ chức đảng. Vì vậy, không nên tự xác định rằng một chi bộ đương nhiên phải giải thể chỉ vì số lượng đảng viên thay đổi, đơn vị hành chính được sắp xếp hoặc cơ quan, đơn vị có sự thay đổi về tổ chức. Việc có thuộc trường hợp giải thể hay không cần căn cứ vào tổ chức đảng cụ thể và quyết định của cấp ủy có thẩm quyền.
Trong thực tế, trường hợp tổ chức đảng không còn phù hợp về mặt tổ chức có thể phát sinh khi cơ quan, đơn vị được tổ chức lại hoặc khi có sự thay đổi về mô hình tổ chức. Tuy nhiên, sáp nhập, hợp nhất và giải thể là những hình thức tổ chức khác nhau, không nên sử dụng các thuật ngữ này thay thế cho nhau.
Phân biệt giải thể và sáp nhập đảng bộ, chi bộ
Giải thể là việc chấm dứt tổ chức đảng khi tổ chức đó đã hoàn thành nhiệm vụ hoặc không còn phù hợp về mặt tổ chức.
Sáp nhập là việc tổ chức lại từ hai hoặc nhiều tổ chức đảng thành một tổ chức mới hoặc tổ chức được sắp xếp lại theo phương án được cấp có thẩm quyền quyết định. Trong trường hợp sáp nhập, việc tổ chức đảng không đơn thuần chấm dứt để các hoạt động dừng lại mà còn gắn với việc tổ chức, kiện toàn cấp ủy và sắp xếp đảng viên vào tổ chức mới.
Quy định hiện hành cũng có quy định riêng đối với trường hợp thành lập mới, chia tách, hợp nhất, sáp nhập đảng bộ, chi bộ. Khi có thay đổi về tổ chức trong nhiệm kỳ, cấp ủy cấp trên trực tiếp thực hiện việc chỉ định cấp ủy và các chức danh theo quy định, đồng thời chỉ đạo xây dựng hoặc bổ sung nhiệm vụ phù hợp.
Do đó, nếu một tổ chức đảng được sắp xếp cùng tổ chức khác thì cần xác định chính xác là giải thể, hợp nhất hay sáp nhập, thay vì mặc định sử dụng thuật ngữ “giải thể chi bộ”.
2. Quy định về giải thể đảng bộ, chi bộ
Quy định về giải thể đảng bộ, chi bộ được xác định trên cơ sở Điều lệ Đảng và các văn bản hướng dẫn thi hành hiện hành. Nội dung này tập trung vào ba vấn đề chính: trường hợp được giải thể, cấp có thẩm quyền quyết định và trách nhiệm xử lý tổ chức, đảng viên, hồ sơ sau khi giải thể.
Theo Quy định số 20-QĐ/TW ngày 08/04/2026, đảng bộ, chi bộ chỉ được xem xét giải thể khi đã làm xong nhiệm vụ hoặc không còn phù hợp về mặt tổ chức. Việc giải thể phải do đúng cấp ủy có thẩm quyền thực hiện, không phải là quyết định đơn phương của chi bộ.
Sau khi tổ chức đảng được giải thể, cấp có thẩm quyền cần chỉ đạo việc chuyển sinh hoạt đảng cho đảng viên, bàn giao hồ sơ, tài liệu và thực hiện chế độ báo cáo theo quy định. Các nội dung này nhằm bảo đảm hoạt động quản lý đảng viên được liên tục, hồ sơ được lưu giữ đầy đủ và tổ chức đảng sau khi giải thể không để phát sinh khoảng trống trong công tác quản lý.
3. Thẩm quyền quyết định giải thể đảng bộ, chi bộ
Một nội dung quan trọng trong Quy định về giải thể chi bộ là xác định đúng cơ quan có thẩm quyền ra quyết định.
Theo Điểm 10.5 Quy định số 20-QĐ/TW, nguyên tắc được quy định như sau:
Cấp ủy nào có thẩm quyền quyết định thành lập thì cấp ủy đó có thẩm quyền ban hành quyết định giải thể và báo cáo cấp ủy cấp trên trực tiếp.
Như vậy, có thể hiểu theo nguyên tắc:
Cấp ủy có thẩm quyền thành lập tổ chức đảng → có thẩm quyền quyết định giải thể tổ chức đảng đó → báo cáo cấp ủy cấp trên trực tiếp.
Đây là điểm cần lưu ý vì chi bộ không tự mình quyết định giải thể theo nghĩa tự chấm dứt tổ chức. Việc xem xét và ban hành quyết định phải thuộc đúng cấp ủy có thẩm quyền.
Thẩm quyền cụ thể còn phụ thuộc vào loại hình tổ chức đảng, vị trí của tổ chức trong hệ thống tổ chức Đảng và cơ cấu tổ chức tại thời điểm thực hiện. Vì vậy, khi thực hiện thực tế cần đối chiếu tổ chức đảng đang trực thuộc cấp ủy nào và cấp nào đã ra quyết định thành lập tổ chức đó.
Xem thêm: Tổng hợp các loại hình doanh nghiệp tại Mỹ
4. Các bước thực hiện khi giải thể đảng bộ, chi bộ
Quy định hiện hành xác định trường hợp, thẩm quyền giải thể nhưng không quy định một quy trình cứng hoặc thời hạn chung cho mọi trường hợp. Việc giải thể có thể khái quát qua các bước sau:
Bước 1: Xác định trường hợp giải thể
Cấp có thẩm quyền xem xét tình trạng tổ chức đảng để xác định tổ chức đã hoàn thành nhiệm vụ hoặc không còn phù hợp về tổ chức, làm căn cứ xem xét giải thể.
Bước 2: Xác định cấp ủy có thẩm quyền
Xác định cấp ủy có thẩm quyền thành lập tổ chức đảng để ban hành quyết định giải thể. Theo Quy định 20-QĐ/TW năm 2026, cấp ủy này có thẩm quyền quyết định giải thể và thực hiện báo cáo cấp ủy cấp trên trực tiếp theo quy định.
Bước 3: Chuyển sinh hoạt đảng cho đảng viên
Giải thể tổ chức đảng không làm chấm dứt tư cách đảng viên. Đảng viên được sắp xếp, chuyển sinh hoạt đến tổ chức đảng phù hợp, bảo đảm hồ sơ và quá trình sinh hoạt được quản lý liên tục.
Hướng dẫn số 06-HD/TW ngày 09/06/2025 của Ban Bí thư có nội dung về quản lý hồ sơ và chuyển sinh hoạt đảng. Tuy nhiên, hướng dẫn này được ban hành để thực hiện Quy định 294-QĐ/TW năm 2025, trong khi Quy định 294 đã được thay thế bởi Quy định 20-QĐ/TW năm 2026. Vì vậy, khi thực hiện cần áp dụng hướng dẫn nghiệp vụ mới nhất.
Bước 4: Bàn giao hồ sơ, tài liệu
Rà soát và bàn giao hồ sơ tổ chức đảng, hồ sơ đảng viên, sổ sách, tài liệu công tác đảng, con dấu và tài sản, phương tiện liên quan nếu có cho đơn vị hoặc cấp ủy có trách nhiệm tiếp nhận. Việc bàn giao thực hiện theo phương án và hướng dẫn của cấp có thẩm quyền.
Bước 5: Hoàn tất và báo cáo
Sau khi hoàn thành việc sắp xếp đảng viên, bàn giao hồ sơ và các nội dung liên quan, cấp có thẩm quyền thực hiện báo cáo và hoàn tất việc giải thể theo quy định.
Lưu ý: Không nên mặc định thời hạn 30 ngày cho mọi trường hợp nếu không có văn bản cụ thể quy định thời hạn áp dụng.
5. Xử lý đảng viên sau khi chi bộ, đảng bộ giải thể
Việc giải thể tổ chức đảng không đồng nghĩa với việc giải thể tư cách đảng viên.
Đảng viên của tổ chức được giải thể vẫn thực hiện các quyền và nghĩa vụ của đảng viên theo Điều lệ Đảng. Nội dung cần giải quyết chủ yếu là sắp xếp lại tổ chức sinh hoạt đảng để đảng viên tiếp tục sinh hoạt tại tổ chức phù hợp.
Tùy nguyên nhân giải thể và phương án tổ chức lại, đảng viên có thể được chuyển đến chi bộ hoặc tổ chức đảng phù hợp với nơi công tác, nơi cư trú hoặc tổ chức mới được thành lập, sáp nhập, hợp nhất.
Việc chuyển sinh hoạt phải được thực hiện theo quy định về quản lý hồ sơ và chuyển sinh hoạt đảng. Cấp ủy có thẩm quyền cần bảo đảm hồ sơ của đảng viên được chuyển giao đúng nơi, đúng quy định và không làm mất tính liên tục trong quản lý đảng viên.
Do đó, khi tìm hiểu Trường hợp giải thể đảng bộ, chi bộ, cần tách biệt hai vấn đề: chấm dứt hoạt động của tổ chức đảng và việc tiếp tục quản lý, sinh hoạt của từng đảng viên.
6. Bàn giao hồ sơ, tài liệu khi giải thể chi bộ
Bàn giao hồ sơ là một nội dung cần được thực hiện cẩn trọng khi tổ chức đảng chấm dứt hoạt động.
Hồ sơ cần được rà soát để xác định những tài liệu đang do chi bộ hoặc đảng bộ quản lý và đơn vị, cấp ủy nào có trách nhiệm tiếp nhận sau khi giải thể.
Đặc biệt, hồ sơ đảng viên cần được quản lý thống nhất, tránh trường hợp hồ sơ bị thất lạc hoặc không xác định được nơi tiếp nhận sau khi tổ chức cũ không còn hoạt động.
Đối với tài liệu, sổ sách, con dấu và các tài sản khác của tổ chức đảng, việc xử lý cần thực hiện theo hướng dẫn của cấp ủy có thẩm quyền và quy định nghiệp vụ tương ứng. Không nên tự áp dụng một thời hạn chung cho tất cả trường hợp nếu văn bản hiện hành không quy định.
7. Căn cứ quy định về giải thể đảng bộ, chi bộ hiện nay
Khi nghiên cứu Quy định về giải thể chi bộ, cần ưu tiên văn bản đang có hiệu lực thay vì tiếp tục sử dụng các quy định cũ đã được thay thế.
Quy định số 20-QĐ/TW ngày 08/04/2026
Đây là văn bản quan trọng hiện nay về thi hành Điều lệ Đảng, được Ban Chấp hành Trung ương ban hành ngày 08/04/2026 và thay thế Quy định số 294-QĐ/TW ngày 26/05/2025. Quy định 20 có hiệu lực kể từ ngày ký.
Đối với việc giải thể đảng bộ, chi bộ, Quy định 20 xác định:
- Chỉ giải thể khi tổ chức đảng đã làm xong nhiệm vụ hoặc không còn phù hợp về mặt tổ chức;
- Cấp ủy có thẩm quyền quyết định thành lập là cấp ủy có thẩm quyền ban hành quyết định giải thể;
- Sau khi quyết định giải thể, phải báo cáo cấp ủy cấp trên trực tiếp.
Hướng dẫn số 06-HD/TW ngày 09/06/2025
Hướng dẫn 06-HD/TW được Ban Bí thư ban hành để hướng dẫn một số vấn đề cụ thể thi hành Điều lệ Đảng, trong đó có các nội dung liên quan đến quản lý hồ sơ và chuyển sinh hoạt đảng.
Tuy nhiên, do Quy định 294-QĐ/TW đã được thay thế bởi Quy định 20-QĐ/TW từ năm 2026, khi áp dụng các nội dung nghiệp vụ cần kiểm tra thêm hướng dẫn mới nếu có văn bản thay thế hoặc bổ sung.
Quy định 24-QĐ/TW và Quy định 294-QĐ/TW
Đây là các văn bản từng quy định về thi hành Điều lệ Đảng và có nội dung về giải thể đảng bộ, chi bộ. Tuy nhiên, không nên tiếp tục lấy Quy định 24-QĐ/TW năm 2021 hoặc Quy định 294-QĐ/TW năm 2025 làm căn cứ chính cho bài viết hiện tại, vì Quy định 20-QĐ/TW năm 2026 đã được ban hành và các quy định trước đây trái với nội dung mới đã được bãi bỏ.
8. Câu hỏi thường gặp về giải thể đảng bộ, chi bộ
Trường hợp nào được giải thể đảng bộ, chi bộ?
Chỉ giải thể khi đảng bộ, chi bộ đã làm xong nhiệm vụ hoặc không còn phù hợp về mặt tổ chức theo Quy định 20-QĐ/TW.
Ai có thẩm quyền quyết định giải thể chi bộ?
Cấp ủy có thẩm quyền quyết định thành lập chi bộ thì có thẩm quyền ban hành quyết định giải thể và phải báo cáo cấp ủy cấp trên trực tiếp.
Đảng viên có bị chấm dứt tư cách khi chi bộ giải thể không?
Không. Việc giải thể chi bộ chỉ chấm dứt hoạt động của tổ chức đảng. Đảng viên được sắp xếp, chuyển sinh hoạt đến tổ chức đảng phù hợp theo quy định.
Giải thể và sáp nhập chi bộ có giống nhau không?
Không. Giải thể là chấm dứt tổ chức khi đã hoàn thành nhiệm vụ hoặc không còn phù hợp về tổ chức. Sáp nhập là hình thức tổ chức lại các tổ chức đảng theo phương án được cấp có thẩm quyền quyết định.
Hồ sơ của chi bộ sau khi giải thể được xử lý thế nào?
Hồ sơ, tài liệu và các nội dung quản lý liên quan phải được rà soát, bàn giao cho cấp ủy hoặc tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận theo quyết định và hướng dẫn của cấp có thẩm quyền. Đặc biệt, hồ sơ đảng viên phải được chuyển giao và quản lý liên tục.
Có quy định chung phải hoàn tất giải thể chi bộ trong 30 ngày không?
Không nên khẳng định một thời hạn chung 30 ngày cho mọi trường hợp nếu không có văn bản cụ thể áp dụng cho trường hợp đó. Thời gian thực hiện phụ thuộc quyết định, phương án tổ chức và hướng dẫn nghiệp vụ của cấp có thẩm quyền.
Quy định về giải thể chi bộ cần được thực hiện đúng thẩm quyền và phù hợp với quy định hiện hành của Đảng. Khi giải thể, cần chú trọng việc xác định đúng trường hợp giải thể, xử lý việc chuyển sinh hoạt đảng của đảng viên và bàn giao hồ sơ, tài liệu cho tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận. Đặc biệt, cấp ủy cần căn cứ vào tình hình thực tế và hướng dẫn của cấp có thẩm quyền để thực hiện thống nhất, tránh áp dụng các quy định đã được thay thế hoặc không còn phù hợp.
Nếu cần tìm hiểu thêm về Trường hợp giải thể đảng bộ, chi bộ hoặc cần hỗ trợ tra cứu, tham khảo quy định liên quan, bạn có thể liên hệ Giấy phép thành lập công ty để được tư vấn và cung cấp thông tin phù hợp.
Để lại một bình luận