Bà Thanh Tú, chủ một tiệm tạp hóa tại TP HCM với doanh thu từ 1 đến 1,2 tỷ đồng mỗi năm và hai nhân viên làm việc ổn định, cho biết chưa có ý định chuyển đổi thành doanh nghiệp. Lý do chính, theo bà, là do e ngại thủ tục pháp lý phức tạp và các chi phí vận hành gia tăng khi trở thành công ty.
“Lên doanh nghiệp thì phải kê khai, lập báo cáo thuế hàng quý, hàng năm. Tôi còn phải thuê kế toán, tốn khoảng 500.000 đồng mỗi quý. Chưa kể còn phải đóng bảo hiểm xã hội cho nhân viên”, bà Tú chia sẻ tại một hội thảo do Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao, Trung tâm BSA và VCCI TP HCM phối hợp tổ chức.
Để tiết kiệm chi phí, bà dự định chỉ ký hợp đồng thời vụ từng tháng với người lao động nhằm tránh nghĩa vụ đóng bảo hiểm y tế và bảo hiểm tai nạn lao động.
Trả lời các thắc mắc tại hội thảo, bà Nguyễn Cẩm Chi – Giám đốc Khối tư vấn phát triển bền vững của Công ty Tư vấn MCG, người có nhiều năm kinh nghiệm làm việc với các hộ kinh doanh nhỏ – khẳng định, với những hộ kinh doanh như tiệm tạp hóa có doanh thu khoảng một tỷ đồng mỗi năm, việc “lên công ty” không bắt buộc. Tuy nhiên, các hộ vẫn phải tuân thủ các quy định mới trong quản lý thuế.
Cụ thể, theo Nghị định 70, từ ngày 1/6, các hộ kinh doanh khoán trong một số ngành như ăn uống, khách sạn, bán lẻ… có doanh thu trên một tỷ đồng/năm sẽ phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, kết nối trực tiếp với hệ thống của cơ quan thuế. Ngoài ra, theo Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, chậm nhất đến năm 2026, phương thức thuế khoán sẽ bị xóa bỏ hoàn toàn. Từ đầu năm sau, hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng/năm cũng phải phát hành hóa đơn điện tử.
Hiện cả nước có khoảng 5,2 triệu hộ kinh doanh, tạo việc làm cho 8-9 triệu lao động, theo số liệu của Tổng cục Thống kê. Mặc dù các hộ này đang được khuyến khích chuyển đổi thành doanh nghiệp, nhưng theo bà Chi, không nên quá lo lắng vì không phải tất cả đều phải lên công ty.
Phân tích sâu hơn, bà Chi cho biết các hộ kinh doanh hiện tập trung vào ba nhóm chính: bán lẻ (tiệm tạp hóa), dịch vụ ăn uống (quán cơm, quán phở, cà phê…) và kinh doanh nông sản. Mỗi ngành có những đặc điểm riêng cần xem xét kỹ trước khi quyết định chuyển đổi.
Đối với các tiệm tạp hóa, chủ hộ nên tự đặt câu hỏi về mục tiêu phát triển trong 3-5 năm tới. Nếu chỉ muốn duy trì quy mô nhỏ trong gia đình thì không cần thiết phải lên doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu có ý định phát triển thành chuỗi cửa hàng hoặc phân phối hàng cho đại lý, việc thành lập công ty là lựa chọn nên tính đến.
Khi lên doanh nghiệp, bà Chi khuyến nghị nên chọn mô hình công ty TNHH hai thành viên trở lên. Bởi lẽ, ở mô hình công ty TNHH một thành viên, chủ doanh nghiệp không được tính lương của mình vào chi phí hoạt động, trong khi mô hình hai thành viên thì có thể.
Với ngành dịch vụ ăn uống, chuyên gia này cho rằng việc lên công ty sẽ thuận tiện hơn trong việc xin các giấy phép như vệ sinh an toàn thực phẩm hay phòng cháy chữa cháy – vốn là những thủ tục được cho là khó. Đối với mô hình này, công ty TNHH một thành viên vẫn phù hợp vì lương thường nằm trong phần lợi nhuận sau thuế.
Về kinh doanh nông sản, việc lên doanh nghiệp cũng nên được cân nhắc, đặc biệt khi quy mô hoạt động mở rộng. Theo bà Chi, giai đoạn 2025-2026 sẽ là thời điểm thuận lợi cho các hộ kinh doanh nông sản đăng ký thành doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc nhỏ, vì có nhiều chính sách hỗ trợ cho ngành này.
Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp siêu nhỏ là đơn vị có không quá 10 lao động tham gia bảo hiểm xã hội và doanh thu không vượt 3 tỷ đồng/năm. Các hộ kinh doanh nông sản có thể chọn mô hình công ty TNHH một hoặc hai thành viên tùy tình hình.
Đặc biệt, theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi có hiệu lực từ năm 2025, hộ kinh doanh khi chuyển đổi thành công ty sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm đầu, và giảm 50% thuế trong 4 năm tiếp theo.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính và ngành Thuế cũng đang hợp tác với nhiều hiệp hội và nhà cung cấp giải pháp để cung cấp miễn phí phần mềm kế toán và thiết bị hỗ trợ hóa đơn điện tử, nhằm giảm áp lực ban đầu cho các hộ kinh doanh mới chuyển đổi.
Tóm lại, không phải hộ kinh doanh nào cũng cần lập công ty, nhưng với những ngành như ăn uống hoặc nông sản, việc “lên doanh nghiệp” có thể là bước đi đúng đắn, nhất là trong bối cảnh chính sách đang tạo điều kiện thuận lợi như hiện nay.
Nguồn: vnexpress.net
Xem thêm: 76 doanh nghiệp Việt Nam góp mặt trong Top 500 doanh nghiệp Đông Nam Á
Xem thêm: 5 mô hình quản lí nhân sự trong doanh nghiệp hiệu quả nhất
Để lại một bình luận