Nghị quyết 68-NQ/TW nhấn mạnh vai trò động lực quan trọng của kinh tế tư nhân, trong khi Nghị định 70/2025/NĐ-CP quy định hộ kinh doanh cùng doanh nghiệp nhỏ cần chuyển sang hình thức kê khai và hóa đơn điện tử bắt đầu từ năm 2026. Những thay đổi này tạo ra cả thách thức lẫn khả năng thúc đẩy sự phát triển rõ ràng và lâu dài cho lĩnh vực kinh tế sôi động này.
Những băn khoăn và mong đợi từ hộ kinh doanh trước thay đổi chính sách
Nghị định 70/2025/NĐ-CP đánh dấu bước tiến then chốt trong quá trình cải tổ hệ thống thuế, dần thay thế phương thức thuế khoán đã áp dụng từ lâu. Cụ thể, kể từ năm 2026, hộ kinh doanh phải theo dõi doanh thu cùng chi phí, phát hành hóa đơn điện tử và kê khai theo chu kỳ, thay vì nộp khoản thuế cố định hàng tháng như trước đây. Sự chuyển biến này đòi hỏi tiểu thương và các doanh nghiệp quy mô nhỏ phải điều chỉnh toàn bộ phương pháp quản lý, từ việc ghi chép thủ công sang sử dụng các giải pháp công nghệ.
Trong buổi tọa đàm mang tên “Đồng hành cùng hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trong kỷ nguyên số” do báo Kinh tế đô thị tổ chức vào sáng ngày 25/9/2025 tại Hà Nội, nhiều tham dự viên đã bày tỏ trực tiếp những khó khăn thực tiễn. Chị Nguyễn Vân Hằng, một tiểu thương kinh doanh phụ kiện tại chợ Đồng Xuân, cho biết: “Tôi quen với việc ghi chép thủ công, giờ phải sử dụng máy tính tiền, phần mềm và hóa đơn điện tử thì cảm thấy lo lắng. Hơn nữa, tôi e ngại chi phí sẽ tăng cao nếu cần mua sắm thêm thiết bị”. Đây là mối quan tâm phổ biến đối với nhiều hộ kinh doanh ở độ tuổi trung niên, những người đã quen thuộc với cách thức quản lý truyền thống.
Không chỉ chị Hằng, hàng nghìn hộ kinh doanh tại chợ Đồng Xuân – nơi quy tụ hơn 2.200 hộ với doanh thu hàng năm đóng góp khoảng 67 tỷ đồng tiền thuế – cũng đang đối mặt với nhu cầu thay đổi tương tự. Ông Nguyễn Hà Thanh, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Chợ Đồng Xuân, cho biết: “Các chợ truyền thống như Đồng Xuân đang có cơ hội lớn để cải tiến, song cần sự hỗ trợ từ công nghệ và chính sách. Việc áp dụng thanh toán số cùng hóa đơn điện tử sẽ giúp tiểu thương hoạt động rõ ràng hơn, đồng thời nâng cao vị thế và tạo lợi thế cạnh tranh so với các kênh bán lẻ hiện đại”.
Từ góc nhìn quản lý địa phương, bà Nguyễn Hồng Trang, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hoàn Kiếm, nhận định: “Phường có hàng nghìn hộ kinh doanh, nhiều hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ và du lịch. Những đối tượng này vừa tạo việc làm vừa góp phần vào ngân sách, nhưng cũng gặp áp lực lớn nhất khi phải thích ứng nhanh với Nghị định 70. Chính quyền cơ sở mong muốn sự hợp tác từ cơ quan thuế, ngân hàng, fintech và các đại lý thuế để hỗ trợ trực tiếp”.
Ở khía cạnh lạc quan hơn, một số chuyên gia đánh giá đây là dịp để thay đổi cách nghĩ về kinh doanh. Bà Lê Yến, Giám đốc Công ty Tư vấn Thuế Hà Nội (Hanoitax), phân tích: “Thói quen lâu đời khiến nhiều người do dự, nhưng khi chuyển sang kê khai rõ ràng, họ sẽ dễ dàng tiếp cận nguồn vốn, mở rộng hoạt động và giảm thiểu rủi ro pháp lý. Đây là lối thoát khỏi mô hình buôn bán nhỏ lẻ khép kín cho tiểu thương”.
Rõ ràng, một chính sách có thể được xem là gánh nặng đối với người này, nhưng là triển vọng đối với người khác. Yếu tố quyết định nằm ở cách thức thực thi và hệ thống hỗ trợ đi kèm.
Các biện pháp hỗ trợ dành cho tiểu thương trong quá trình chuyển đổi
Để hỗ trợ hộ kinh doanh vượt qua giai đoạn thích ứng, buổi tọa đàm đã giới thiệu nhiều giải pháp công nghệ và tài chính. Đặc điểm chung của các đề xuất này là tính đơn giản, dễ tiếp cận và mức chi phí phải chăng – những yếu tố thiết yếu giúp tiểu thương áp dụng nhanh chóng.
Bà Vũ Quỳnh Hương, Giám đốc Marketing Công ty CP 9Pay, chia sẻ: “Để tránh để hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ bị tụt hậu, các giải pháp fintech phải ưu tiên sự dễ sử dụng và chi phí phù hợp. 9Pay đã xây dựng cổng thanh toán đa năng, hỗ trợ phát hành hóa đơn điện tử, kết nối ngân hàng và đặc biệt phù hợp với các giao dịch nhỏ tại chợ truyền thống hay cửa hàng du lịch”.
Theo bà Hương, 9Pay cung cấp không chỉ công cụ thanh toán QR, liên kết ví điện tử cùng thẻ quốc tế, mà còn dịch vụ nhận tiền trực tiếp từ khách quốc tế qua hệ thống đặt chỗ, hỗ trợ tự động hóa các khoản chi cho khách sạn, nhà hàng và hướng dẫn viên. “Điều này rất cần thiết cho các doanh nghiệp du lịch tại Hoàn Kiếm – nơi hàng ngày có hàng nghìn giao dịch nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến trải nghiệm của du khách”, bà nhấn mạnh.
Ông Lưu Văn Hòa, chủ một khách sạn nhỏ trên phố Hàng Bè, đề cập đến thực tế: “Khách sạn của tôi chủ yếu đón khách quốc tế qua các nền tảng đặt phòng như Booking, nhưng chưa có hệ thống thanh toán riêng hay nhân viên công nghệ thông tin. Làm thế nào để nhận tiền đặt cọc từ khách nước ngoài về Việt Nam một cách an toàn và nhanh chóng?”.
Một đại diện từ doanh nghiệp lữ hành tham gia tọa đàm bổ sung: “Ngành du lịch thường phải xử lý nhiều khoản thanh toán nhỏ lẻ cho nhà hàng, khách sạn, hướng dẫn viên và phương tiện vận chuyển… Nếu làm thủ công thì tốn thời gian và dễ mắc lỗi. Có giải pháp nào để tự động hóa các khoản chi này không?”.
Những chia sẻ này cho thấy fintech không chỉ cung cấp công cụ thanh toán mà còn giúp cải thiện quản lý chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động cho doanh nghiệp nhỏ.
Bên cạnh fintech, các ngân hàng cũng cam kết tham gia hỗ trợ. BacABank và PGBank giới thiệu các gói tín dụng ưu đãi, trong đó hộ kinh doanh cùng doanh nghiệp nhỏ áp dụng tài chính minh bạch qua hóa đơn điện tử sẽ được ưu tiên phê duyệt. Đây là sự thay đổi đáng kể, vì dữ liệu kê khai rõ ràng từ nay có thể làm nền tảng để vay vốn, thay vì chỉ dựa vào tài sản đảm bảo.
Theo các phân tích tại tọa đàm, điều này có thể hình thành “vòng lặp tích cực”: minh bạch hơn dẫn đến dễ vay vốn hơn, từ đó tạo nguồn lực để mở rộng kinh doanh. Đây cũng là yếu tố khuyến khích hộ kinh doanh chủ động chuyển đổi thay vì chỉ tuân thủ thụ động.
Chính quyền địa phương đề xuất Nhà nước nên cân nhắc gói hỗ trợ chi phí khởi đầu, đặc biệt cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Biện pháp này sẽ giảm bớt gánh nặng tài chính khi đầu tư vào phần mềm hoặc thiết bị, từ đó thúc đẩy tiểu thương tự tin tham gia quá trình chuyển đổi.
Thực tế cho thấy hai khía cạnh rõ nét: một bên là lo ngại về chi phí, thủ tục và kỹ năng công nghệ; bên kia là cơ hội để minh bạch hóa, tiếp cận vốn và tăng cường khả năng cạnh tranh. Quan trọng hơn, sự tham gia từ cơ quan quản lý, ngân hàng, fintech, doanh nghiệp công nghệ cùng tư vấn thuế đã tạo nên một “hệ sinh thái hỗ trợ”.
Hệ sinh thái này sẽ quyết định liệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ có vượt qua “thay đổi chính sách” một cách suôn sẻ hay không. Với sự phối hợp chặt chẽ, quá trình số hóa không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn trở thành dịp để kinh tế tư nhân phát triển rõ ràng, chuyên nghiệp và bền vững, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.
Nguồn: Nhandan.vn
Để lại một bình luận