Công ty điện lực là doanh nghiệp nhà nước hay doanh nghiệp có vốn nhà nước là vấn đề được nhiều người quan tâm khi tìm hiểu về ngành điện tại Việt Nam. Tuy nhiên, không phải mọi doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện lực đều có cùng cơ cấu sở hữu. Việc xác định doanh nghiệp nhà nước cần căn cứ vào tỷ lệ vốn Nhà nước và mô hình tổ chức của từng doanh nghiệp. Hãy cùng Giấy phép thành lập công ty tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
1. Công ty điện lực là doanh nghiệp nhà nước phải không?
Đúng, nhưng không phải mọi công ty điện lực đều mặc nhiên là doanh nghiệp nhà nước. Cần xem xét cụ thể cơ cấu sở hữu và tỷ lệ vốn Nhà nước tại từng doanh nghiệp.
Đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đây là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, được tổ chức dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên. Điều lệ tổ chức và hoạt động của EVN được ban hành kèm theo Nghị định 26/2018/NĐ-CP và đã được cập nhật, hợp nhất trong các văn bản liên quan.
EVN là công ty mẹ trong Tập đoàn Điện lực Quốc gia Việt Nam, thực hiện các hoạt động liên quan đến phát điện, truyền tải, phân phối và kinh doanh điện theo quy định pháp luật và cơ cấu được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Đối với các tổng công ty điện lực thuộc EVN, cơ cấu sở hữu cũng cần xem xét theo từng doanh nghiệp. Theo định hướng cơ cấu lại EVN giai đoạn 2026–2030, EVN tiếp tục nắm giữ 100% vốn điều lệ tại 5 tổng công ty điện lực, gồm Tổng công ty Điện lực miền Bắc, Tổng công ty Điện lực miền Trung, Tổng công ty Điện lực miền Nam, Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội và Tổng công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh.
Do đó, nếu câu hỏi “công ty điện lực có phải doanh nghiệp nhà nước không?” đang đề cập đến EVN hoặc các tổng công ty điện lực do EVN nắm giữ 100% vốn, có thể xác định đây là các doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ toàn bộ vốn điều lệ.
2. Đặc điểm tổ chức và hoạt động của công ty điện lực như doanh nghiệp nhà nước
Đối với EVN, doanh nghiệp được tổ chức dưới hình thức công ty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu. EVN có tư cách pháp nhân, vốn và tài sản riêng, tự chịu trách nhiệm đối với các khoản nợ bằng toàn bộ tài sản của mình.
EVN thực hiện chức năng quản lý, tổ chức và điều hành các hoạt động trong lĩnh vực điện theo cơ cấu được pháp luật quy định. Đồng thời, EVN trực tiếp kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận, bảo toàn và phát triển vốn của doanh nghiệp, chứ không phải hoạt động hoàn toàn theo cơ chế của một cơ quan hành chính nhà nước.
Các doanh nghiệp thành viên trong Tập đoàn Điện lực Quốc gia Việt Nam có thể có nhiều hình thức tổ chức và tỷ lệ sở hữu khác nhau. Vì vậy, khi xác định một công ty điện lực có phải doanh nghiệp nhà nước hay không, cần kiểm tra chính xác tên doanh nghiệp, loại hình pháp lý và tỷ lệ vốn Nhà nước hoặc vốn do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ.
3. Vai trò kinh tế – xã hội của công ty điện lực trong bối cảnh doanh nghiệp nhà nước
Các doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trong ngành điện có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm cung cấp điện và thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến hệ thống điện quốc gia.
EVN hiện có vai trò trong các hoạt động phát điện, truyền tải, phân phối và kinh doanh điện. Cùng với đó, các doanh nghiệp thành viên đảm nhiệm những lĩnh vực và địa bàn khác nhau trong chuỗi cung ứng điện.
Một đặc điểm đáng chú ý là truyền tải điện và quản lý lưới điện phân phối thuộc nhóm lĩnh vực Nhà nước tiếp tục định hướng nắm giữ 100% vốn điều lệ theo chính sách quản lý vốn nhà nước hiện hành. Theo thông tin EVN công bố về định hướng cơ cấu lại giai đoạn 2026–2030, EVN tiếp tục nắm giữ 100% vốn tại Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia và 5 tổng công ty điện lực.
Bên cạnh đó, ngành điện đang được tổ chức theo hướng phát triển thị trường điện cạnh tranh và có sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế. Vì vậy, việc Nhà nước giữ vai trò tại một số doanh nghiệp, lĩnh vực quan trọng không có nghĩa toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh điện đều do doanh nghiệp nhà nước thực hiện.
4. Lưu ý khi xác định công ty điện lực có phải doanh nghiệp nhà nước
Việc xác định một công ty điện lực có phải doanh nghiệp nhà nước hay không cần dựa vào cơ cấu sở hữu thực tế, không chỉ dựa vào tên gọi hoặc lĩnh vực kinh doanh.
Một số nội dung cần lưu ý:
- Kiểm tra tên đầy đủ và loại hình doanh nghiệp
- Xác định Nhà nước có trực tiếp nắm giữ vốn điều lệ hay không
- Kiểm tra tỷ lệ vốn Nhà nước tại doanh nghiệp
- Trường hợp doanh nghiệp thuộc EVN, cần xem xét tỷ lệ vốn EVN đang nắm giữ
- Phân biệt doanh nghiệp nhà nước với doanh nghiệp có vốn nhà nước
- Không đồng nhất mọi doanh nghiệp hoạt động trong ngành điện với EVN
Đối với EVN, hiện doanh nghiệp mẹ tiếp tục được xác định là công ty TNHH một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Định hướng cơ cấu lại EVN giai đoạn 2026–2030 cũng tiếp tục duy trì tỷ lệ sở hữu 100% vốn tại các tổng công ty điện lực và Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia.
Ngoài ra, cần lưu ý rằng doanh nghiệp nhà nước vẫn là doanh nghiệp, có tư cách pháp nhân và hoạt động kinh doanh theo pháp luật. Việc Nhà nước sở hữu vốn không đồng nghĩa doanh nghiệp được miễn các nghĩa vụ về quản trị, tài chính, thuế, lao động, cạnh tranh hoặc các quy định chuyên ngành.
Đối với doanh nghiệp muốn hợp tác, đầu tư hoặc ký hợp đồng với công ty điện lực, nên kiểm tra thông tin pháp lý của đúng pháp nhân ký kết thay vì chỉ căn cứ vào tên thương hiệu hoặc tên tập đoàn.
Một điểm khác cũng cần phân biệt là EVN và Tập đoàn Điện lực Quốc gia Việt Nam không hoàn toàn đồng nghĩa về mặt pháp lý. EVN là công ty mẹ, còn Tập đoàn Điện lực Quốc gia Việt Nam là nhóm các công ty có tư cách pháp nhân độc lập, gồm công ty mẹ, các công ty con và doanh nghiệp liên kết theo cơ cấu của tập đoàn.
5. Câu hỏi thường gặp
EVN có phải là doanh nghiệp nhà nước không?
Đúng. EVN là công ty TNHH một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
Tổng công ty điện lực có phải doanh nghiệp nhà nước không?
Có, nếu Nhà nước hoặc EVN nắm giữ 100% vốn điều lệ tại doanh nghiệp đó. Khi xác định một tổng công ty điện lực cụ thể, cần kiểm tra thông tin về loại hình doanh nghiệp và cơ cấu sở hữu vốn tại thời điểm tra cứu.
Công ty tư nhân có được hoạt động trong ngành điện không?
Có. Doanh nghiệp tư nhân có thể tham gia một số hoạt động trong ngành điện, chẳng hạn như phát điện, cung cấp thiết bị, xây dựng công trình điện hoặc cung cấp dịch vụ kỹ thuật. Tuy nhiên, từng hoạt động có thể phải đáp ứng điều kiện kinh doanh, giấy phép và quy định chuyên ngành về điện lực.
Công ty điện lực có phải cơ quan nhà nước không?
Không. Công ty điện lực là doanh nghiệp, không phải cơ quan hành chính nhà nước. Kể cả khi Nhà nước sở hữu 100% vốn, doanh nghiệp vẫn hoạt động theo mô hình doanh nghiệp, có tư cách pháp nhân và tự chịu trách nhiệm về hoạt động kinh doanh của mình.
Doanh nghiệp có vốn nhà nước có phải doanh nghiệp nhà nước không?
Không phải mọi trường hợp. Doanh nghiệp có vốn nhà nước chỉ được xác định là doanh nghiệp nhà nước khi đáp ứng tiêu chí về tỷ lệ sở hữu hoặc quyền chi phối theo quy định của pháp luật doanh nghiệp hiện hành.
Làm thế nào để kiểm tra một công ty điện lực có phải doanh nghiệp nhà nước không?
Có thể kiểm tra thông qua:
- Tên và loại hình pháp lý của doanh nghiệp;
- Thông tin đăng ký doanh nghiệp;
- Tỷ lệ vốn Nhà nước hoặc vốn do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ;
- Điều lệ tổ chức và hoạt động;
- Thông tin công bố trên cổng thông tin của doanh nghiệp hoặc cơ quan quản lý có thẩm quyền.
Công ty điện lực là doanh nghiệp nhà nước là mô hình tổ chức then chốt, đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của ngành năng lượng Việt Nam. Việc nắm rõ bản chất pháp lý này giúp bạn đưa ra quyết định đúng đắn trong các hoạt động kinh doanh liên quan. Nếu cần tư vấn thêm về thành lập hoặc hợp tác với doanh nghiệp nhà nước, hãy liên hệ Giấy phép thành lập công ty để nhận hỗ trợ chuyên sâu và nhanh chóng.
Xem thêm Nhà nước hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ra sao?
Để lại một bình luận