Các loại thuế phải đóng khi thành lập công ty và những quy định pháp lý liên quan là điều mà bất kỳ chủ doanh nghiệp nào cũng cần đặc biệt lưu tâm để đảm bảo hoạt động kinh doanh đúng pháp luật. Việc nắm vững nghĩa vụ tài chính không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các khoản phạt hành chính không đáng có mà còn giúp tối ưu hóa kế hoạch tài chính dài hạn. Cùng Giấy phép thành lập công ty khám phá ngay!
1. Các loại thuế phải đóng khi thành lập công ty mới hiện nay
Căn cứ theo tinh thần của Luật Quản lý thuế 2019 và các văn bản hướng dẫn hiện hành cho năm 2026, hệ thống thuế đã được tinh gọn đáng kể để hỗ trợ khởi nghiệp, trong đó các loại phí mang tính chất "đóng điểm" như lệ phí môn bài hay thuế khoán cho doanh nghiệp đã không còn áp dụng. Doanh nghiệp cần tập trung nguồn lực vào việc kê khai các sắc thuế chính dựa trên doanh thu và thu nhập thực tế phát sinh để đảm bảo tính minh bạch và công bằng. Việc xác định rõ danh mục các loại thuế này giúp chủ doanh nghiệp chủ động trong việc lập kế hoạch dòng tiền, tránh tình trạng bị động khi đến kỳ quyết toán hoặc khi cơ quan chức năng thực hiện thanh tra hồ sơ pháp lý.
2. Thuế giá trị gia tăng (GTGT) – Sắc thuế gián thu phổ biến nhất
Dựa trên Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, doanh nghiệp sau khi thành lập phải thực hiện đăng ký phương pháp kê khai theo hình thức khấu trừ hoặc phương pháp trực tiếp tùy theo mức doanh thu dự kiến hoặc điều kiện đáp ứng về sổ sách. Đối với phương pháp khấu trừ, doanh nghiệp được sử dụng hóa đơn điện tử để khấu trừ số thuế đầu vào từ các nhà cung cấp, giúp giảm bớt gánh nặng tiền thuế thực nộp nếu có nhiều chi phí đầu tư mua sắm ban đầu hợp lệ. Trong khi đó, phương pháp trực tiếp thường dành cho các đơn vị có quy mô nhỏ hơn, số thuế phải nộp được tính bằng tỷ lệ phần trăm ấn định trên tổng doanh thu đạt được mà không được trừ các khoản chi phí đầu vào.
Việc kê khai thuế GTGT hiện nay được thực hiện hoàn toàn qua hệ thống thuế điện tử theo định kỳ tháng hoặc quý, giúp doanh nghiệp dễ dàng kiểm soát dữ liệu hóa đơn đã phát hành. Doanh nghiệp cần lưu ý rằng mọi hóa đơn mua vào có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên bắt buộc phải thực hiện thanh toán qua tài khoản ngân hàng của công ty thì mới được xem là hợp lệ để khấu trừ thuế. Việc quản lý chặt chẽ hóa đơn điện tử và các chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là yếu tố then chốt để doanh nghiệp tối ưu hóa số thuế GTGT phải nộp vào ngân sách nhà nước theo đúng quy định.
3. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) – Nghĩa vụ trên lợi nhuận thực tế
Thuế thu nhập doanh nghiệp là loại thuế trực thu thu vào thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp sau khi đã trừ đi các khoản chi phí hợp lý trong kỳ tính thuế.
Căn cứ theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, mức thuế suất thông thường hiện nay là 20% áp dụng cho hầu hết các loại hình doanh nghiệp, ngoại trừ các lĩnh vực được ưu đãi đầu tư hoặc ngành đặc thù. Doanh nghiệp mới thành lập cần đặc biệt chú ý đến việc thu thập và lưu trữ đầy đủ các hóa đơn, hợp đồng và chứng từ liên quan đến chi phí vận hành như tiền lương, thuê mặt bằng, điện nước và chi phí quản lý để được tính vào chi phí hợp lý. Nếu doanh nghiệp không chứng minh được tính hợp pháp của các khoản chi bằng chứng từ đúng quy định, cơ quan thuế sẽ loại bỏ các khoản này khỏi chi phí được trừ, dẫn đến số thuế TNDN phải nộp tăng cao ngoài dự kiến.
Một đặc điểm quan trọng của thuế TNDN là cơ chế tạm nộp theo quý, nghĩa là doanh nghiệp phải tự cân đối kết quả kinh doanh để nộp thuế trước mà không cần chờ thông báo từ cơ quan thuế. Đến khi kết thúc năm tài chính, doanh nghiệp thực hiện báo cáo quyết toán thuế để xác định chính xác số thuế phải nộp cả năm dựa trên lợi nhuận thực tế sau thuế. Nếu số thuế đã tạm nộp trong năm thấp hơn 80% số thuế phải nộp theo quyết toán năm, doanh nghiệp sẽ phải nộp tiền chậm nộp đối với phần chênh lệch, vì vậy việc kế toán bám sát kết quả kinh doanh hàng quý là điều cực kỳ cần thiết.
4. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) – Trách nhiệm khấu trừ tại nguồn
Khi doanh nghiệp thực hiện chi trả thu nhập như tiền lương, tiền công cho người lao động, doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế TNCN thay cho cá nhân đó.
Theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, doanh nghiệp đóng vai trò là đơn vị trung gian thực hiện việc tính toán, trích lại một phần thu nhập của người lao động để nộp vào ngân sách trước khi chi trả lương thực tế. Đối với lao động có hợp đồng từ 03 tháng trở lên, doanh nghiệp tính thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần sau khi đã áp dụng các mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân và người phụ thuộc của nhân viên. Đối với các khoản chi trả cho lao động không ký hợp đồng hoặc hợp đồng ngắn hạn dưới 03 tháng có tổng mức chi trả từ 2 triệu đồng/lần trở lên, doanh nghiệp bắt buộc phải khấu trừ 10% thuế TNCN tại nguồn trước khi thanh toán.
Hàng tháng hoặc hàng quý, doanh nghiệp phải nộp tờ khai thuế TNCN để báo cáo số lượng nhân sự và tổng số tiền lương đã chi trả, ngay cả khi không có nhân viên nào đạt mức phải nộp thuế. Vào thời điểm cuối năm, doanh nghiệp thực hiện quyết toán thuế TNCN thay cho các cá nhân có ủy quyền quyết toán để tất toán nghĩa vụ thuế của cả năm. Việc thực hiện chính xác các bước kê khai và nộp thuế TNCN không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn giúp doanh nghiệp minh bạch hóa chi phí nhân công, tránh các rủi ro bị truy thu hoặc phạt vi phạm hành chính trong các đợt kiểm tra sau này.
5. Câu hỏi thường gặp
Các doanh nghiệp mới thường gặp nhiều bối rối trước những thay đổi về chính sách thuế, dưới đây là tổng hợp giải đáp cho các tình huống phổ biến nhất.
Hiện nay doanh nghiệp mới có phải đóng lệ phí môn bài nữa không?
Theo lộ trình cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp, quy định về lệ phí môn bài đã chính thức được bãi bỏ để tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn. Doanh nghiệp mới thành lập hiện nay sẽ không còn phải nộp tờ khai lệ phí môn bài cũng như không phải đóng khoản tiền này hàng năm như trước đây. Điều này giúp doanh nghiệp giảm bớt một thủ tục hành chính phiền hà và tiết kiệm được một khoản chi phí nhỏ ngay từ khi mới bắt đầu vận hành, tập trung nguồn lực vào các sắc thuế chính dựa trên kết quả kinh doanh thực tế.
Doanh nghiệp mới thành lập bao lâu thì phải nộp tờ khai thuế đầu tiên?
Thời hạn nộp tờ khai thuế đầu tiên phụ thuộc vào kỳ kê khai mà doanh nghiệp đăng ký là theo tháng hay theo quý, thường thì các doanh nghiệp mới thành lập sẽ thuộc diện kê khai thuế GTGT và TNCN theo quý. Ví dụ, nếu doanh nghiệp thành lập vào tháng 5 (thuộc Quý 2), thì thời hạn nộp bộ tờ khai thuế đầu tiên sẽ là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên quý tiếp theo, tức là ngày 31/07. Doanh nghiệp cần lưu ý mốc thời gian này để chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, tránh việc nộp chậm dù chỉ một ngày cũng có thể dẫn đến các biên bản xử phạt vi phạm hành chính từ cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Có bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử ngay khi mới thành lập không?
Căn cứ theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP, việc sử dụng hóa đơn điện tử là bắt buộc đối với tất cả các doanh nghiệp đang hoạt động và mới thành lập để đảm bảo sự đồng bộ trong quản lý của cơ quan thuế. Doanh nghiệp mới sau khi có giấy phép và chữ ký số cần thực hiện thủ tục đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử (Mẫu số 01/ĐKTĐ-HĐĐT) qua cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế. Chỉ sau khi nhận được thông báo chấp nhận từ cơ quan thuế, doanh nghiệp mới được phép xuất hóa đơn cho khách hàng; việc sử dụng các loại hóa đơn giấy hay hóa đơn tự in không theo quy chuẩn hiện nay đều được coi là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
Các loại thuế phải đóng khi thành lập công ty là nghĩa vụ và trách nhiệm gắn liền với quá trình phát triển bền vững của mọi tổ chức kinh doanh. Việc hiểu rõ luật thuế giúp doanh nghiệp chủ động trong quản lý tài chính, tránh được rủi ro pháp lý và tạo tiền đề vững chắc cho các hoạt động đầu tư mở rộng trong tương lai. Để được hỗ trợ chuyên sâu về thủ tục và tư vấn thuế, hãy liên hệ Giấy phép thành lập công ty ngay hôm nay, đội ngũ chuyên gia sẽ đồng hành cùng bạn từ A đến Z.
Để lại một bình luận